Pek fazlaca üniversite öğretmeni ve akademisyenler, günümüzde öğrencilerin ödevlerini ve araştırmalarını yapay zekâya yaptırıyor olmasına tepkili. Peki bu tepkinin arkasında temel olarak hangi nedenler yatıyor?
Birçok üniversite öğretmeni, öğrencilerin yapay zekâya giderek daha çok bağımlı hâle gelmesi sebebiyle eleştirel düşünmenin yok olabileceği endişesinde.
Akademisyenler, bilhassa beşerî bilimlerde, yapay zekânın eğitim sistemini kökten değiştirdiğini ve öğrencilerin kendi düşüncelerini üretme becerisini zayıflattığını söylüyor.
Öğrenciler düşünmek yerine yapay zekâya mı gidiyor?
Lea Pao adlı Stanford Üniversitesi edebiyat profesörü, öğrencilerini yapay zekâdan uzaklaştırmak için alışılmadık yöntemler deniyor. Şiir ezberletmek, öğrencileri gerçek sanat eserlerini görmeye göndermek ve sınıfta sözlü anlatımlar yaptırmak bunlardan bazıları.
Sadece kimi zaman bu yöntemler bile işe yaramıyor. Pao’nun verdiği bir ödevde öğrencilerden bir müzede bir tabloyu 10 dakika inceleyip deneyimlerini yazmaları istendi. Bir talebe şaşırılmayacak bir halde fazlaca “kusursuz” fakat ruhsuz bir metin teslim etti. Pao ise fazlaca geçmeden öğrencinin müzeye gittiğinde kapalı bulunduğunu fark edip metni yapay zekâya yazdırdığını ortaya çıkardı.
Akademisyenler alarm veriyor
Birçok profesör, öğrencilerin yapay zekâyı düşünmenin yerine koymaya başladığını söylüyor. Bazıları bu durumun üniversite eğitiminin anlamını bile sorgulattığını belirtiyor.
Dora Zhang adlı Berkeley profesörü, mevzunun artık yalnız “kopya çekme” meselesi olmadığını söylüyor:
“Artık yapay zekâyı bilimsel nitelikli dürüstlük değil, varoluşsal bir sorun olarak konuşuyoruz. Bu teknoloji insan türünü iyi mi değiştiriyor?”
Bazı akademisyenlerin tepkisi ise oldukça sert. Bir profesör e-postasında yapay zekâ için “Hayatımın belası” derken, bir başkası “ChatGPT’yi bir uçurumdan aşağı atmak isterim” ifadelerini kullandı.
Öğretmenlerden yapay zekâya karşı yeni yöntemler
Öğretim üyeleri, öğrencilerin yapay zekâ kullanımını sınırlamak için değişik yollar deniyor:
- Sözlü sınavlar
- El yazısı defterler
- Ders içi tartışmalara dayalı notlandırma
- Öğrencilerin emek verme sürecini özetleyen “şeffaflık raporları”
Bazı öğretim üyeleri ise ödevlere “brokoli” ya da “Yakarış Lipa” benzer biçimde rastgele kelimeler ilave ederek yapay zekâ kullanan öğrencileri yakalamaya çalışıyor.
Anketlere gore öğrencilerin ortalama %92’si okul çalışmalarında yapay zekâ kullandığını kabul ediyor. Bu yüzden gelecekte üniversitelerde yapay zekânın yazdığı ödevleri gene yapay zekânın değerlendirdiği bir sistem oluşabileceği konuşuluyor.
Kim bilir aslolan soru artık şu… Yapay zekâ ne yapabilir değil, biz insan olarak düşünmeyi ne kadar sürdürmek istiyoruz?
