Otomobillerin neredeyse tümünün arka kapısında, kelebek camı olarak da malum ufak bir cam bölüm bulunuyor. Hareketsiz yapıdaki kelebek camı, görünüşte hiçbir işleve de haiz değil. Peki niçin oradalar? İşte kelebek camının zamanı ve hareketsiz olmasının sebebi…
Bir asırdır hayatımızın içinde yer edinen otomobiller, bugün kimilerimiz için yalnızca bir yerden bir yere gitmek için kullandığımız bir taşıt. Kimilerimizse haiz olduğumuz otomobillere fazlaca daha çok kıymet veriyor, hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline getiriyor. Sadece en sıkı arabacının bile bilmediği yada üstüne düşünmediği bir sorun var. Bu içeriğimizde size “kelebek camı“ndan bahsedeceğiz.
Kelebek camı, bazı otomobillerde ön kapıda, bazılarında arka kapıda, bazılarında ise her iki kapıda da olan hareketsiz camlardır. Yan camlar genel anlamda hareketli mekanizmaya haiz olsa da kelebek camı, durağan(durgun) yapısı sebebiyle dikkat çeker. Şundan dolayı öylece durur ve görünüşte hiçbir işlevi yoktur. Peki bu cam niçin var? Kim buluş etti? Gelin hep beraber, bu soruların cevaplarına bakalım.
Ilk olarak, bu ufak camlara niçin kelebek camı deniyor?
Aslına bakacak olursak bu probleminin yanıtını yazının devamında alacaksınız sadece merak ediyorsanız diye bu mevzuya ayrı bir başlık açmak istedik. Otomobil kapılarındaki bu ufak camlar, ilk kez ortaya çıktıklarında kelebek kanadı şeklinde dışarıya doğru açılabildiklerinden kelebek camı olarak anılmaya başladılar. Günümüzde bu camlar açılamaz yapıda olsalar da hala kelebek camı olarak anılıyorlar.
1930’lu yıllarda kullanılmaya süregelen kelebek camı, 1950’li yıllarda standart haline geldi!
Kelebek camı, 1930’lu yıllarda piyasaya sürülmüş “ilkel” otomobillerde de kullanılıyordu. General Motors tarafınca sektöre kazandırılan kelebek camı, o yıllarda şimdikinden fazlaca farklıydı. Hususi bir kilit mekanizmasıyla tasarlanan camlar, azca bir açıyla da olsa dışa doğru açılıyor ve aracın hava almasını sağlıyordu. Normal olarak, o yıllarda piyasaya sürülen otomobillerde düzgüsel oluşturulan camlar da vardı sadece kelebek camı, fazladan havalandırma imkanı sebebiyle tercih sebebi haline gelmişti.
Şimdilerde durağan(durgun) olan kelebek camı, o yıllarda şu şekilde kullanılıyordu:
Yukarıdaki fotoğraf, açılabilir yapıdaki kelebek camını gösteriyor. İnsanlar, klimanın olmadığı yıllarda bu pencereyi etken olarak kullanıyor ve fazladan hava akışı sağlıyorlardı. Şimdilerdeyse klimalar var ve açılabilir kelebek camlarına gerekseme yok. Peki niçin tamamen kaldırılmadı?
Artık klimalar olduğuna bakılırsa; kelebek camına niçin gerekseme var?
Yukarıdaki görselde de görebileceğiniz suretiyle otomobillerin arka tekerleklerinin konumu sebebiyle arka kapılar, beden kısmında daralacak şekilde tasarlanmaktadır. Üst taraftaki cam kısım geniş, beden kısmı ise dar olduğundan camı tamamen açmak mümkün olmayacak. İşte tam da bu aşamada kelebek camı devreye giriyor.
Görseldeki kırmızı çizgi, kelebek camını açılabilir camdan ayıran direğin kapının beden kısmındaki hizasını gösteriyor. Yeşil tırtıklı kısım açılabilir camın, açıldıktan sonrasında kapının içindeki kapladığı alanı gösteriyor. Turuncu tırtıklı kısım ise kelebek camı açılabilseydi kapının içinde kaplayacağı alanı, daha doğrusu dışına iyi mi taşacağını gösteriyor. Kısaca kapılardaki bu ufak bölmeler ayrılmamış olsaydı, organik olarak camları açamayacaktık.
Peki niçin yalnız açılabilir kısmı cam yapmış olup öteki kısmı beden ile tüm şekilde bırakmıyorlar? Bunun yanıtı da aslına bakarsak oldukça kolay… Sürücüler için çevrelerini görebilmek son aşama mühim bir mevzu. Beden ile birleşik kapalı bir alan yerine kelebek camı oluşturmak, sürücülerin daha geniş bir görüş alanına haiz olmasını sağlıyor.
Bir otomobilin kapısının içinde ne var?
Yukarıdaki görselde, bir otomobilin arka kapısının iç kısmını görüyorsunuz. Bu iç bölümde, camın eşit olarak açılmasını elde eden raylı sistemi tutan bir mekanizma var. Bu mekanizma, camın yukarı ve aşağı doğru hareketini yönetiyor. Eğer kelebek camı da açılabilir yapıda olursa, mekanizma bu camı tamamen açar. Bu da büyük bir problem demek. Şundan dolayı cam esnek değildir ve zorlanırsa kırılır. Camın kırılmaması için de yarım açılması gerekir. Bazı modellerde yarım oluşturulan arka camları görüyor olsak da pek fazlaca marka, bu şekilde bir şeyi tercih etmiyor. Ayrıca; ön camlarda da aynı durumun söz mevzusu bulunduğunu açıklayalım. Kapı gövdesine sığdırılamayan cam, parçalı halde kullanılıyor. Minik kısma da kelebek camı diyoruz…
