Devasa boyutlarıyla “ağır araç” olarak adlandırdığımız tırlar, kamyonlar ve otobüsler, karayollarının devleri. İşleyiş şekilleri ile de merak mevzusu olan bu araçlar sizce niçin binek otomobillere bakılırsa daha çok vites sayısına haiz?
8, 12, 14 ve hatta 16 vitese kadar görebileceğimiz türlerin doğal ki ağır vasıtalara birden oldukça faydası bulunuyor.
Ağır yükleri çoğu zaman uzun mesafeler süresince taşımak için tasarlanan araçların vites çeşitliliği yardımıyla hem düz yollarda hem de yokuşlarda gereksinim duyulan güç seviyesi sağlanıyor. Bundan daha fazlası da var.
Kuvvetli ve verimli şekilde çalışmalarını sağlayacak vites sistemlerine gereksinim duyuluyor.
Ağır vasıtaların motorları, yüksek tork üretecek şekilde dizayn ediliyor. Tork, aracın hareket kabiliyetini direkt etkilediğinden ağır yüklerle başa çıkabilmek için eleştiri öneme haiz.
Vitesler ise motorun ürettiği torku, tekerleklere en uygun şekilde aktarıyor. Böylece vasıta hem hızlanabiliyor hem de ağır yükler altında dahi stabilitesini koruyabiliyor.
Yakıt verimliliği sağlıyor.
Yüksek vites sayısı hem de motorun daha geniş bir devir aralığında çalışmasına olanak tanıyor. Bu da motorun devamlı ideal emek verme koşullarına yakın bir devirde olmasını sağlıyor doğrusu yakıt tüketimini optimize ediliyor.
Yakıt ekonomisinin de bilhassa uzun yolculuklar için eleştiri bir maliyet unsuru bulunduğunu düşünürsek vites sayısının fazlalığı büyük bir avantaj sağlıyor.
Hız daha kolay denetim ediliyor.
Değişik vites seçeneklerinin bir öteki pozitif yanları ise sürücünün hızını daha kırılgan bir halde denetim etmesini sağlamak. İnişli ve çıkışlı yollarda sürücülerin vasıta kontrolünü maksimum derecede korumaları gerektiğinden de vites çeşitliliği eğer olmazsa olmaz. Yüksek vitesler ek olarak bu tür durumlarda motor frenlemesini de etkin şekilde kullanma imkânı veriyor.
Bir tek araca değil çevreye de katkısı var.
Yol tutuşundan kontrolüne kadar pek oldukça mevzuda yarar elde eden yüksek vites sayısı, değişen teknolojinin gelişmesiyle birlikte daha sofistike hâle gelmiş olarak araçların çevresel etkilerini de azaltıyor.
Ağır vasıtalarda kaç vites oluyor?
Her ağır vasıtaya bakılırsa vites sayısı değişiyor. Araçların kullanım amacı, tasarımı ve gereksinimlerine bakılırsa değişen vitesler içinde 6 vites çoğu zaman ufak ve orta ölçekli araçlarda ideal. Şundan dolayı bu araçlar kent içi ve kısa mesafe taşımacılıkta rol oynuyor. 6 vites de oldukça kafi.
Orta ölçekli yük taşıyan araçlar için 8 vites kullanılırken daha büyük ve ağır yük taşıyan araçlarda 10 vites bulunuyor. Şundan dolayı bu araçların mesafelerde daha iyi yakıt ekonomisi ve performans sağlaması lazım.
12 ve 16 vites ise oldukça ağır yükler ve uzun mesafe taşımacılık için tercih ediliyor. Vites sayısı yüksek olunca da denetim ve verimlilikte üst seviyelere çıkılıyor.
Çoklu mod vites kutuları ve otomatik vites ise giderek popüler hâle gelen sistemler içinde. Bu sistemler yardımıyla sürücüler vasıta kullanırken daha konforlu olabiliyor.
Bir sonraki yolculuğunuzda tır şeklinde ağır araç gördüğünüzde karmaşık vites sistemlerini düşünerek kullandığımız 3-5 vitesin gözünü sevebilirsiniz.
