Bazı Hollywood filmlerinin Çin’de yasaklandığını görmüşsünüzdür. Peki bunun sebebi ne?
Dünyada beyaz perdenin kalbi Hollywood’da atıyor. En büyük bütçeli, en oldukca ilgi gören filmlerin ABD’den geldiğini görüyoruz. Bu filmler dünya genelinde büyük başarılar yakalıyorlar. Sadece Hollywood filmlerine karşı değişik tutumları olan ülkeler var. Bunlardan biri de Çin. Öyleki ki bazı filmler Çin’de çıkış yapmıyor.
Peki bazı Hollywood filmleri tüm dünyada gösterime girerken niçin Çin’de yasaklanıyor? Aslına bakarsak bu kararların arkasında Çin-ABD arasındaki siyasal gerilim dahil birçok değişik niçin var. Gelin bu nedenlere bakalım.
Siyasal hassasiyetler ve kırmızı çizgiler
Çin sıkıdüzen mekanizmasının en kırılgan olduğu nokta politika. Ülkenin egemenliğine aykırı en küçük bir görsel yada söylem, filmin anında yasaklanması için kafi bir sebep. Bilhassa Tayvan, Tibet ve Cenup Çin Denizi benzer biçimde mevzular “kırmızı çizgi” kabul ediliyor. Mesela, Top Gun: Maverick filmimizde Tom Cruise’un ceketindeki Tayvan ve Japonya bayrakları, başlangıçta Çinli yatırımcıları ürkütmüş ve kaldırılması düşünülmüştü; sadece yapımcılar bu detayı koruyunca film Çin’de seyirciyle buluşamadı.
Bir tek bayraklar değil, Batı’nın ulusal sembolleri de kimi zaman “Amerikan propagandası” olarak görülüyor. Spider-Man: No Way Home filminin Çin vizyonu için yetkililerin, filmin finalindeki Özgürlük Heykeli sahnelerinin çıkarılmasını yada heykelin görünürlüğünün azaltılmasını talep etmiş olduğu biliniyor. Sony bu talebi reddedince, milyarlarca dolarlık kazanç potansiyeli olan film Çin pazarına giriş yapamadı.
Kültürel farklılıklar
Çin, cemiyet yapısını ve geleneksel değerlerini korumak adına içeriklere müdahale ettiğini de söylüyor. LGBTQ+ temaları, aşırı sertlik ve çıplaklık sansürün birincil hedefleri içinde. Mesela, Bohemian Rhapsody filmimizde Freddie Mercury’nin cinsel yönelimine dair sahnelerin çoğunun kesildiğini görmüştük.
İlginç bir sıkıdüzen kriteri de “doğaüstü vakalar ve hayaletler.” Çin’deki resmi ideoloji, “hurafeleri ve dini propagandayı” hoş görmüyor. Bundan dolayı hayalet temalı bazı filmlerin bile zorla izin verilmediği oluyor.
Ekonomik nedenler
Çin’in Hollywood filmlerine karşı takındığı tavrın arkasında bir tek ideoloji değil, bununla beraber ekonomik bir korumacılık da var. Ülkede her yıl gösterime girecek yabancı film sayısı için sıkı bir kota sistemi uygulanıyor. Bu sınırı olan saptanca, yerli yapımların gişede ezilmesini önlemek için kullanılıyor.
Netice olarak Hollywood’dan gelen filmlerin Çin’de sıkıdüzen yemesinin arkasında toplumsal, siyasal ve ekonomik olmak suretiyle birçook değişik niçin bulunduğunu söyleyebiliriz. Sıkıdüzen yaklaşımı, Çin’deki milyarlarca insanoğlunun istedikleri filmleri seyretme hakkını elinden alıyor
