1920’li yılların İngiltere’sinde geçen bir gangster dizisi Peaky Blinders, Cillian Murphy’nin canlandırdığı Tommy Shelby karakteri ile öne çıkıyor ve bu vakalar hakikaten yaşandı mı sorusunu sorduruyor. Peaky Blinders çetesi, Shelby ailesi ve Tommy Shelby hakikaten var oldu mu gelin yakından bakalım.
BBC yapımı Peaky Blinders dizisi, 2013 senesinde gösterim hayatına başladığı günden beri kendine dünya genelinde hatırı sayılır bir fanatik kitlesi kazanmıştır. Bilhassa Cillian Murphy’nin canlandırdığı Tommy Shelby karakteri, başlı başına bir ikon haline geldi. Devrin gerçek vakaları ışığında bir gangster ailesinin öyküsünü özetleyen dizideki çete ve daha da önemlisi Tommy Shelby hakikaten yaşamış insanoğlu mı?
Birinci Dünya Savaşı sonrası açlığın yargı sürdüğü Birmingham şehrinde Tommy Shelby liderliğinde çeteleşerek sonunda Peaky Blinders isminde bir gangster organizasyonuna dönüşen bu insanların hakikaten yaşadığına ve İngiltere’de kanlı vakalar sergilediklerine dair kanıtlar var. Gelin bu kanıtlara yakından bakalım ve Tommy Shelby ile Peaky Blinders çetesinin dizide olmasıyla birlikte kuvvetli olup olmadığını görelim.
Her şey Birinci Dünya Savaşı arifesinde varoş İngiltere sokaklarında başladı:
- Peaky Blinders üyelerine ilişkin olduğu kabul edilen sabıka kaydı fotoğrafları
Peaky Blinders dizisinde vakalar, Shelby ailesi erkeklerinin Birinci Dünya Savaşı’ndan dönmesi ile başlıyor. Aslına bakarsak bu diziye esin veren, Birmingham şehrinde terör estiren gerçek Peaky Blinders çetesi savaştan ilkin, 19. yüzyılın sonlarında var olmuş ve cenk ile beraber etkili yapılarını yitirmişlerdir.
Gerçek Peaky Blinders çetesi tıpkı dizideki şeklinde yaşadıkları kirli dünyanın aksine son aşama şık giyiniyor, güçlerinin bilincinde olarak geziyor sadece dizidekinin aksine şapkalarında jilet taşımıyorlardı. Bir rivayete nazaran o devrin gangsterleri dövüş esnasında ustura ile hasımlarının alnını yararak gözlerine kan akmasını sağlarlar ve dövüşte üstün gelirlerdi. Sadece şapkaya takılı jilet mevzusunda malum bir kayıt yok.
Bu çetenin üyeleri daha oldukça genç, işi olmayan, işçi sınıfından gelen insanlardan oluşuyordu. Hepsi son aşama saldırgan ve sinirli tiplerdi. Erkekler devrin en şık giysilerini giyerken çetenin bayanları da inci kolyeler ve ipek mendiller ile kendilerini belli ediyorlardı. Bu kuvvetli dinamizm yardımıyla bölgenin soygun ve kumar piyasasını tekellerine almışlardı. 1890’lı yıllardan itibaren bu çetenin Thomas Gilbert ya da malum öteki adıyla Kevin Mooney isminde bir insanın yönetiminde olduğu düşünülüyor. Sadece bu şahıs hakkında elde edilmiş başka bir data bulunmuyor.
Peaky Blinders hakkında gerçek kayıtlar:
- Peaky Blinders üyelerine ilişkin olduğu kabul edilen gerçek tutuklama kayıtları
Peaky Blinders çetesi hakkında bizzat dizinin yaratıcısı olan Steven Knight’ın babasına ilişkin, gerçek anılar var. Babasının onları ‘şık giyimli, kuvvetli adamlar’ olarak tanım ettiğini söyleyen Knight, tam güvenilir olmamakla beraber amcasının da bu çetenin üyelerinden biri olabileceğini söylüyor.
Çete ile ilgili daha pek oldukça halk hikayesi olsa da gerçekliğinin kanıtı olarak bazı polis kayıtlarını ve tutuklama kayıtlarını ele alabiliriz. Bu polis kayıtlarından birine nazaran; 1890 senesinde barda zencefilli birasını içen George Eastwood isminde bir adama, onunla aynı mahallede yaşayan ve Peaky Blinders olarak malum bir çetenin üyeleri olan bir grup genç saldırıyor. George Eastwood saldırıda dirimsel yaralar alıyor.
Öteki bir tutuklama kaydına nazaran Harry Fowles, Ernest Haynes ve Stephen McNickle isminde gençler bisiklet hırsızlığı, dükkan yağmalama şeklinde suçlardan tutuklanıyorlar. Bu insanların sabıka fotoğrafları sanki Peaky Blinders dizisinin oyuncu seçimlerinden çıkmış şeklinde görünüyor.
21 Temmuz 1989 tarihinde Birmingham Daily Mail gazetesinde piyasaya sürülen bir habere nazaran; polis memuru George Snipe ve ortağı Birmingham kent merkezinde devriye gezerken taşkınlık çıkaran 23 yaşındaki William Colerain’i tutukluyorlar. Kısa süre içinde gencin üyesi olduğu Peaky Blinders olarak malum bir çetenin üyeleri dostlarını kurtarmak için geliyor. Yaşanmış olan arbedede George Cloggy Williams isminde bir genç, bir polis memurunun kafasına tuğla atarak öldürüyor ve yaşam boyu hapis cezası alıyor.
Peaky Blinders çetesinin lideri Tommy Shelby miydi?
Peaky Blinders çetesinin sergilediği kabahat vakaları ile ilgili daha pek oldukça kayıt West Midlands Polis Müzesi koleksiyonlarında bulunabilir. Sadece bu çetenin dizideki lideri Tommy Shelby hakkında bugüne dek elde edilmiş bir data ya da bu karakterin hakikaten yaşamış olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmuyor.
Gerçek Peaky Blinders, dizideki şeklinde geniş çaplı bir kabahat örgütü değil. Daha oldukça mahalli liderlerin başını çekmiş olduğu küçük, taşkın gruplardan oluşuyor. Bundan dolayı Tommy Shelby şeklinde kuvvetli bir liderin olduğu ve bu çetenin yöneticiliğini yapmış olduğu düşünülmüyor. Tommy Shelby de dizideki pek oldukça karakter ve vaka şeklinde kurmacadır.
Sadece gene de Peaky Blinders dizisinin o devrin pek oldukça gerçek karakterini ağırladığını söyleyebiliriz. Politikacı Winston Churchill, sendikacı Jessie Eden, rakip çete lideri Billy Kimber ve faşist önder Oswald Mosley şeklinde karakterler hakikaten o devrin İngiltere’sinde yaşamış ve adını duyurmuş insanlardır.
Peaky Blinders çetesinin sonu ne oldu?
- Peaky Blinders üyelerine ilişkin olduğu kabul edilen gerçek tutuklama kayıtları
Birmingham şehrinin kabahat dünyasını kontrolü altına almış, saldırgan, kuvvetli ve iyi giyimli Peaky Blinders çetesinin kaderi ise tüm yasadışı organizasyonlar şeklinde kanlı bir finalle noktalandı. Çete o şekilde bir dağıldı ki Birinci Dünya Savaşı’ndan sonrasında onlara dair kalan tek şey hatıralarda kalan kent efsaneleri oldu.
Peaky Blinders çetesi ortalama 30 yıl süresince Birmingham ve çevre şehirlerin kabahat eylemlerinin başlıca unsuru oldu. Sadece 1920’li yıllara geldiğimizde Birmingham Boys isminde rakip çete, tüm bu bölgenin kontrolünü ele aldı. Başka çetelerle birleşerek 1930’lu yıllara kadar etkilerini sürdürmeye çalışsalar da bu iyi giyimli serseriler artık yok olmak zorunda kaldılar.
Çetenin adı argo bir tabire dönüştü:
- Fotoğraftakilerin Peaky Blinders üyeleri olduğu düşünülüyor
Peaky Blinders çetesi çok da fazla uzun olmayan bir süre süresince sokaklara hükmetmiş olsa da üyelerin kendilerine özgü olan şık giyimleri ve son aşama saldırgan tavırları yardımıyla İngiltere tarihinde hatta İngilizce dilinin argosunda kendine bir yer edinmiştir.
1895 tarihindeki Manchester Evening News raporunda, sokak çetesi anlamında ‘sokaktan geçenlere istila etmek için bekleyen Peaky Blinders’ tanımı kullanılmıştır. Kısaca Peaky Blinders çetesinin adı artık argoda mahalle serserisi, sokak çetesi, bozguncu anlamlarında kullanılır hale gelmiştir. İngiliz Tarihçi Carl Chinn bile bu çetenin minimum Birinci Dünya Savaşı kadar unutulmaz bulunduğunu yazmıştır.
Şık giyimleri, kanlı eylemleri ve kendilerine özgü tavırları ile aynı isminde diziye esin olan Peaky Blinders çetesi gerçeğinden ve gerçek olmasa bile minimum onun kadar etkisi altına alan olan Tommy Shelby karakterinden bahsettik. Kurgusal anlamda başarıya ulaşmış olan bu yapımlara benzer olayların gerçek hayatta tekrar asla yaşanmamasını diliyoruz.
