Yapay zekâ araçlarını kullanırken görsel oluşturma kabiliyetlerinden de faydalanıyoruz. Sadece senelerdir tartışılan karbon ayak izi mevzusu, yapay zekâ araçlarını kullanırken harcadıkları enerjiden dolayı yeniden gündeme geldi.
Son yıllarda kullanımı giderek yaygınlaşan yapay zekâ araçları, pek çoğumuzun bir ihtimal göz ardı etmiş olduğu karbon ayak izi konusunu gündeme getirdi. Her ne kadar pek oldukca alanda işimize yarasa da yapay zekânın harcamış olduğu enerji, belirli bir kesim için felaketlerin habercisi olarak nitelendiriliyor.
Sadece yapay zekâya dair bir girişim projesi olan Hugging Face, Carnegie Mellon Üniversitesi ile birlikte yapay zekâ araçlarının harcadıkları enerji üstüne bir araştırma yaptılar. Bilhassa DALL-E ortaya inanılmaz derecede gerçekçi görüntüler çıkarırken, harcamış olduğu enerji pek oldukca insanoğlunun dikkatini çekti.
Araştırmalara bakılırsa yapay zekâ araçlarının görsel oluştururken harcamış olduğu enerji, bir telefonu şarj etmek ile eş kıymet.
Görsel oluşturma araçlarından ve bir ihtimal en popüler olan DALL-E, görüntü oluştururken bir telefonu yalnızca %16’ya kadar şarj ederken harcanan enerjiyi kullanıyor. Buna bakılırsa yapay zekânın harcamış olduğu enerji, karbon ayak izini o denli da artırmıyor.
Üstelik ChatGPT şeklinde metin tabanlı yapay zekâ araçları, bir makaleyi özetlerken yada herhangi bir mevzu hakkında söyleşi ederken bahsettiğimiz enerjiden daha azca enerji harcıyor. Bu da karbon ayak izinin aslına bakarsak ne kadar azca bulunduğunu gösteriyor.
Araştırmada toplamda 13 değişik komut incelendi.
Yalnızca görüntü ve metin oluşturmak değil, hem de metin özetleme ve sınıflandırma şeklinde toplamda 13 değişik komut ele alındı. Arkasından her 1000 gramda üretilen karbondioksit miktarını inceleyerek çalışmanın daha adil olması için 30 ayrı veri seti ile 88 değişik model üstünde emekler yaptılar.
Araştırmacılar, ölçüm esnasında karbon miktarını elde etmek için toplamda 1000 komut çalıştırdılar. Buna bakılırsa en oldukca enerjiye gerekseme duyan araçlar metin oluşturma, özetleme ve görüntü oluşturma olarak sıralandı. Görüntü oluşturma, ürettiği emisyon bakımından ilk sırada yer alırken, metin oluşturma ise son sırada yer aldı.
Günde 10 milyondan fazla kullanıcıya haiz olan ChatGPT, araştırmacıların karbon ayak izi mevzusunda araştırmalar yapmasına niçin oldu. Yapay zekânın çevreye verdiği etkinin daha anlaşılır olması için geliştiricileri saydam olmaya çağrı eden araştırmacılar, her ne kadar bir telefonu %16’ya kadar şarj etmenin azca oranda bir enerji harcadığını vurgulasa da karbon salınımı kolayca artabilir.
