Yapay Zekâ, İnsanlar Yerine Etik Seçimler Yapabilir
Bir nöral ağ, dini metinleri ‘okuduktan’ sonrasında değişik dönemlerden kitapları ve yazıları değerlendirerek insanların değişik dönemlerdeki düşüncelerini inceledi. Araştırmacılara nazaran gelecekte bu bulguların üstüne yapılacak emek harcamalar, etik seçim yapabilen makineleri mümkün kılacak.
Yeni bir araştırmaya nazaran nöral ağlar, insanların etik yönelimlerini yansılamak edebilecek şekilde eğitilebilir. Bu etik karar alma sistemlerine etik değerler, cinsiyet kalıpları benzer biçimde kavramlar da dâhil olabilir.
Almanya merkezli araştırmacı ekip; bir yapay zekâ sistemini, eğitmek için oldukça sayıda metinle besledi. Bu metinler vasıtasıyla yapay zekânın değişik konseptler arasındaki ilişkileri ve ilgileri öğrenmesi amaçlandı.
Dini metinler, anayasalar, haberler ile öğrenen yapay zekâ:
Yapay zekânın eğitilmesi için kullanılan metinler içinde Kuran-ı Kerim, Mormon Kitabı, İncil, Budist öğretileri, 193 ülkenin anayasası, 16. ve 19 yüzyıl arasına ilişik kitaplar, 1987 ve 2009 içinde yayınlanmış Reuters haberleri kullanıldı. Araştırma, Frontiers in Artificial Intelligence dergisinde gösterildi.
Araştırmacılardan Dr. Çiğdem Turan, “Bunu dünya haritasını öğrenmek benzer biçimde düşünebilirsiniz. Ana fikirse haritada genel anlamda bir arada kullanılan sözcükleri gruplayabilmek. Böylece ‘öldürmek’ ve ‘katliam’ komşu şehirler olurken ‘sevgi’ onlara epey uzak oluyor” dedi.
Araştırmacıya nazaran bu nöral ağ üstünde araştırma yaptığımızda “Öldürmeli miyim?” diye sorduğumuzda “Hayır, öldürmemelisin” cevabına “Evet, öldürebilirsin” yanıtına daha yakın olmamız umut ediliyor. Her bir soruda yapay zekâ bu mesafeleri kullanarak bir dereceye kadar doğru ya da yanlış yorumu yapabilecek.
Yapay zekâ konuşmanın içeriğini idrak edebilecek:
Araştırmacılara nazaran geliştirilen sistem, bir karar alırken içinde ne olduğu de idrak edebilecek. İnsanların ön yargılarını ‘çıkardıktan’ sonrasında Moral Choice Machine (Etik Seçim Makinesi) adında olan aygıt, insanları öldürmektense vakit öldürmenin daha iyi bulunduğunu söyleyebiliyor. Ya da bir avda hayvan öldürmek ile bir insan öldürmek arasındaki farkı anlayabiliyor.
Meydana getirilen denemelerde MCM ek olarak insanların ön yargılarını da konuşmasına yansıttı. Normalde cinsiyetler arası fark olan dillerde yazışma kuran makine, meslekleri de cinsiyet kalıplarına nazaran seçmeyi tercih etti. Bu durum sık sık yapay zekâların karşılaşmış olduğu bir problem olarak biliniyor. Yapay zekâ, hemen hemen karar verirken oldukça doğru seçimler yapamayabiliyor. Mesela MCM’nin yapılacaklar sıralamasında mahkumlara işkence etmek, ABD’ye gezi etmekten daha alt sırada yer alsa da tiyatroya gitmekten üstte yer ediniyor.
Yapay zekâların yaşamımıza gittikçe daha oldukça entegre olduğu bir dünyada nöral ağların yapacağı etik seçimler mevzusunda bu araştırma bir temel oluşturabilir. Sağlıktan otonom otomobillere kadar pek oldukça alanda bu çalışmaların neticeleri mühim rol oynayabilir.
