Yapay Zekâ, Kişisel Fotoğraflarınızla Eğitilmiş Olabilir mi?

Şaşırtıcı başarılara ve ilklere imza atmasıyla sık sık gündeme gelen ve kimileri için bir hobiye dahi dönüşen yapay zekâ, günümüzün bununla beraber en çekişmeli münakaşa mevzularından biri.

Peki, bu ani yükselişin sebebi nedir? Bu yükselişi tetikleyen herhangi bir temel unsur var mı? Bu yazımızda, sizlerle yapay zekâ evrenine kısa fakat kapsamlı bir dalış yapacağız.

Ilk olarak yapay zekâ nedir, ne değildir, onu açıklığa kavuşturalım.


Yapay zekâ, adından da anlaşılabileceği suretiyle insan üretimi zekâya verdiğimiz fazlaca örneksiz bir isim.

İnsanoğlunun zekâsına mümkün olduğunca denk bir özerk akıl geliştirme çabalarının bir sonucu olan yapay zekâ, derhal her şey şeklinde Endüstri Devrimi’nin bir ürünüdür. Toplumların ilk kez sanayileşmeye ve dolayısıyla mekanize olmaya başladıkları bu zamanda, üretimi de mekanize etmeye gereksinim duyuldu.

Mekanizasyonun, insan müdahâlesine gerek kalmadan üretim meydana getiren bu varyantına zaman içinde “otomasyon” yada “otomatikleşme” denmeye başlandı. Bu otomatikleşen sistemlerin kendi iradelerini edinmelerini elde eden yazılımlara ise yapay zekâ diyoruz.

Onu bunu geç, bu yapay zekâ denen şey iyi mi eğitiliyor?


Günümüzde yapay zekâ, çalışan insanoğlu ve sanatçılar başta olmak suretiyle kimi çevrelerce insanları işlerinden etme amaçlı bir girişim olarak yorumlanmakta. Doğal bu kaygı haksız bir kaygı değil.

Yapay zekâ; günümüzde ses, görsel ve metin oluşturabilecek kadar ileri gitmeyi başardı. O şekilde ki yapay zekâlarca oluşturulan bazı sanat eserlerinin yarışmalar kazandıklarına ve bazı eserleri sanatçıların rızaları olmadan kullandıklarına dahi tanık olundu.

Kısacası yapay zekâ, içerik tükettirilerek eğitilmektedir. Bu sürece de makine öğrenimi denilmektedir. Yazılıma ne kadar fazla görsel, ses ve metin sunarız, kendisine beslenen içinde ne olduğu o denli iyi tanımaya adım atar.

Tahmin edebileceğiniz suretiyle bu içeriklere, toplumsal mecralara yüklediğimiz kişisel verilerimiz ve fotoğraflarımız da dahil.

Fotoğraflarımız, yapay zekânın eğitiminde iyi mi ve ne amaçla kullanılıyorlar?

Fotoğraflarımız dahil olmak suretiyle tüm görsel materyaller, yapay zekânın görsellik algısını eğitmek ve dolayısıyla görsel hafızasını oluşturmak amacıyla kullanılmakta. Görseller beslediğimizde bu yapay zekâ, görsellerdeki insanları ve objeleri öğrenmeye ve dolayısıyla sonrasında tekrar karşısına çıktığında tanımaya adım atar.

Kısacası fotoğraflarınız, birileri tarafınca yapay zekânın insan tanıma kabiliyetini geliştirmek amacıyla kullanılmış olabilir. Buna ilaveten yapay zekâ, insan ve objeleri tanımaya eğitildiğinde onları çağrıştıran görseller oluşturabilmektedir.

“Benim fotoğraflarım, yapay zekâyı eğitmek için kullanıldı mı, kullanıldıysa iyi mi öğrenebilirim?” diye düşünüyorsanız onun da bir cevabı var!


“Spawning” ismiyle tanınan bir grup tarafınca geliştirilen “Have I Been Trained?” isminde site, tam da aklınızdaki bu suali yanıtlayabilecek türden.

Herhangi bir görseli ve metni milyarlarca site içinde aratabilmenizi elde eden bu site, yapay zekâların erişebildiği veya çoktan ulaştığı tüm benzer içerikleri listeliyor. Bu içeriklerin ve verilerin neredeyse tamamı kişilerin toplumsal mecralarda kendi paylaştıkları fotoğraflardan oluşuyor. Kalanı ise yapay zekânın evvelde beslendiği görsellerden yola çıkılarak yapay zekâ tarafınca oluşturulan görseller. Dolayısıyla kişisel verileriniz, fotoğraflarınız veya eserleriniz bu içeriklerin içinde ortaya çıkmıyorsa ve toplumsal medya hesaplarınız gizli saklı ise, yapay zekâ büyük olasılıkla sizin verilerinizle eğitilmemiştir diyebiliriz.

Doğal, tüm bunlardan bahsetmişken yapay zekânın pek önyargısız eğitilmediğini belirtmekte de yarar var. İnsanların kusurlu ve sıkıntılı materyalleriyle eğitilen bazı yapay zekâlarda, ırkçılık ve cinsiyetçilik şeklinde tatsızlıklara rastlanmıştı. Bir öteki yazımızda bu mevzuyu detaylıca ele almıştık:

Peki, yapay zekâ mevzusunda siz ne düşünüyorsunuz? İnsanoğluna çekince teşkil eden bir girişim midir, yoksa gösterilen tepkiler abartılı mı?

Kaynaklar: INOVAX, TechTarget