Yapay Zeka Nedir? En Yaygın 5 Yapay Zeka Örneği

Hakkında meydana getirilen öngörüler yardımıyla münakaşa ve haber mevzusu haline gelen yapay zekanın popülaritesi giderek süratli bir halde artıyor. Yapay zeka, bazılarına göre büyük bir tehdit unsuru, bazılarına göre ise büyük bir fırsat olarak görülüyor.

Bu yazımızda sizin için yapay zeka nedir sorusunu cevapladıktan sonrasında yapay zeka ne vakit ortaya çıktı, yapay zeka emek harcamaları iyi mi ilerledi, yapay zeka türleri ve örnekleri nedir şeklinde soruları en rahat haliyle yanıtlıyoruz.

Yapay zeka nedir?

İngilizcedeki adıyla Artificial intelligence (AI) olan yapay zeka en rahat tanımıyla bilgisayarlara normalde insan zekasına gereksinim duyulan işleri kolayca yaptırma teknolojisine verilen addır.

Herhangi bir girdi sağlamadan kendisi sonuçlara varan, bağlantılar kuran, sorunları bulup onları otomatikman çözebilen bir sistem olan Yapay Zeka, büyük bir oranda veri işleyerek ve daha önceki verileri tanıyarak belirli görevleri yerine getirecek şekilde eğitilebilecek bir yapıya haizdir. Yapay zeka denilince ilk olarak akıllara insan benzeri robotlar gelse de aslen insanların yerini almak suretiyle tasarlanmamıştır. Aksine insanlara çeşitli alanlarda katkı sağlamak ve insanların kabiliyetlerini büyük bir seviyede geliştirmek suretiyle tasarlanmıştır.

Yapay zeka ne vakit ortaya çıktı?

Yapay zeka teriminin düşünce babası Alan Mathison Turing, “Makineler düşünebilir mi?” sorunsalını gün yüzüne çıkartıp makinelerin zekasını münakaşa mevzusu yapmıştır. 1943 senesinde II. Dünya Savaşı esnasında Kripto analizi şu demek oluyor ki mesajların deşifre edilmesi ihtiyacıyla üretilen cihazlar yardımıyla de yapay zeka terimi ortaya çıkmıştır.

“Yapay zeka” adı ise resmi olarak ilk kez 1956 senesinde bir konferansta John McCarty tarafınca ortaya atılmıştır ve temelleri oluşturulmuştur. Şu demek oluyor ki McCarty’nin yapay zeka teriminin isim babası bulunduğunu söyleyebiliriz. 1959 senesinde ise Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde John McCarty ve Marvin Minsky tarafınca ilk yapay zeka laboratuvarı kurulmuştur.

Yapay zeka emek harcamaları iyi mi ilerledi?

1950’lerde yürütülen yapay zeka emek harcamaları sorun çözme şeklinde mevzular üstünde yoğunlaştı. 1960’larda ise ABD Müdafa Bakanlığı bu türdeki çalışmalara ilgi duydu ve insanların yapmış olduğu şeyleri öykünmek etmesi için bilgisayarları eğitmeye başladı.

Örnek verecek olursak ileri teknoloji müdafa projelerini yürüten ABD’ne bağlı bir devlet kurumu olan DARPA 1970’lerde sokakların haritalanması projesini yapay zeka yardımıyla tamamladı ve Siri, Alexa yada Cortana şeklinde asistanlar hemen hemen piyasada yokken 2003 senesinde akıllı kişisel asistanlar üretti.

Yapay zeka türleri nedir?

• Salt Tepkisel
• Limitli Bellek
• Zihin Teorisi
• Öz farkındalığı olan

Salt Tepkisel:

Salt tepkisel yapay zeka, yapay zekanın en rahat formudur. Çevresinde olan ve durumları algılar ve bunlara gore davranış sergilerler. Herhangi bir belleğe haiz değillerdir bu yüzden detayları kaydedemezler. Bellekleri olmadığı için geçmiş bilgilere gore hareket edemez ve anıları şekillendiremezler. Bir tek tek bir alanda uzmanlaşabilirler. Bu yapay zeka türüne satranç şampiyonu Kasparov’u yenen DeepBlue adındaki bilgisayarı örnek olarak verebiliriz.

Limitli Bellek:

Limitli hafızaya haiz yapay zekalar geçmişte olan detayları toplar ve daha evvel programlanmış olan bilgilerin üstüne ekleme yaparlar. Kafi belleğe sahiplerdir ve bunun yardımıyla tüm detayları biriktirerek en uygun eylemi gerçekleştirirler. Bu tür yapay zekaya sürücüsüz araçlar ve kişisel sanal asistanlar örnek olarak verilebilir.

Zihin Teorisi:

Etrafındaki insanların hareketlerini ve duygularını anlayabilen bir yapay zeka türüdür. Toplumsal olarak etkileşime girebilir, beklentileri ve niyetlerin ne işe yaradığını anlayabilirler. Bu yapay zeka türü üstünde emek harcamalar hala devam ediyor ve ileriki zamanlarda gerçekleşmesi planlanıyor. Yıldız Wars evrenindeki R2-D2 ve C-3PO robotları ve ‘I, Robot’ filmindeki Sonny bu türdeki yapay zekaya örnek verilebilir.

Öz farkındalığı olan:

Benliğinin farkına varıp kendisiyle ilgili her şeyi bilirler ve informasyon verebilirler. İçinde bulundukları durumu çözümleme edebilir, başkalarının hislerini tahmin edebilir ve yaşanmış olan vakalar hakkında sonuçlar çıkartabilirler. Bilgili, akıllı ve duyarlı olan bu tür, makinelerin gelecek jenerasyonu tanımlanıyor. Ex Machina filmindeki Eva ve Detroit: Become Human oyunundaki karakterleri örnek olarak gösterebiliriz.

Günümüzün en yaygın yapay zeka örnekleri:

• Sesli asistanlar
• Otonom sürüş sistemleri
• Toplumsal medyalardaki haber akışları
• Müzik ve medya akış hizmetleri
• Sıhhat sektörü

Sesli asistanlar:

Akıllı telefonlar bugün haiz olduğumuz en olmazsa olmaz teknoloji ürünü haline geldi ve neredeyse daima kullanıyoruz. Bir akıllı telefon kullanıyorsanız bilincinde olsanız da olmasanız da yapay zeka ile etkileşime giriyorsunuz. Google Asistan, Alexa ve Siri şeklinde sesli asistanlar şeklinde belirgin yapay zeka özelliklerinden, kameradaki portre modu şeklinde çok da fazla belirgin olmayan özelliklere kadar yapay zeka her gün hayatımızı etkiliyor.

Otonom sürüş sistemleri:

Yapay zekadan bahsetmişken, bu değişen teknolojinin akıllı otomobil üreticilerinin yapay zekayı kullanarak yaptıklarından daha iyi ve daha belirgin bir örneği yoktur. Bir tek birkaç yıl ilkin otopilot bir otomobil bir rüyaydı, sadece şimdi Tesla şeklinde firmalar büyük seviyede ilerleme kaydetti.

Toplumsal medyalardaki haber akışları:

Her insanın Facebook, Instagram, Snapchat yada Twitter şeklinde toplumsal medyalardan minimum bir hesabı vardır. İşte bu şeklinde uygulamalarda da yapay zekanın izlerini görebiliriz. Haber akışlarından, bu uygulamalardan aldığınız bildirimlere kadar her şey yapay zeka tarafınca düzenlenir. Yapay zeka geçmiş davranışlarınızı, web aramalarınızı, etkileşimlerinizi ve bu web sitelerinde yaptığınız her şeyi belleğine alır ve sizin için uyarlar.

Müzik ve medya akış hizmetleri:

Yapay zekanın hayatımızı iyi mi etkilediğinin bir başka mükemmel örneği günlük olarak kullandığımız Spotify, Netflix yada YouTube şeklinde müzik ve medya akış hizmetleridir. Mesela yapay zeka yardımıyla Spotify, dinlediğimiz şarkılardan müzik zevkimizi çözümleme edip bizlere tavsiyeler sıralaması sunması yada YouTube ve Netflix’in ilgimizi çekecek videoları bulup bizlere önermesi bunun en belirgin örneklerindendir.

Sıhhat sektörü:

Yapay zeka kullanımı, sıhhat hizmetlerine yeni bir boyut kazandırdı. Yapay zeka ile çalışan makinelerin piyasaya sürülmesiyle hastalıkları saptamak daha kolay hale geldi. Ek olarak yapay zeka, tedavi süreçlerini daha rahat hale getirmede mühim bir görevi vardır. Hastaneler ve sıhhat merkezleri, araştırmadan hastalıkların tespitine kadar her şeyi kolaylaştırmak için yapay akıllı teknolojilere haiz.