Teknoloji geliştikçe firmalar, geleneksel yapay zekânın ve sanal asistanların sınırlarını daha çok insana benzemesi amacıyla zorlamaya devam ediyor. Buradaki mantık ‘daha insani, daha iyi’. Peki durum hakikaten bu şekilde mi?
Yapay zekânın insanlara hizmet etmesi için daha ‘insani’ olması gerekmez. Şirketlerin aslolan yapması ihtiyaç duyulan yapay zekaları belirli özelliklere bakılırsa geliştirip tüketicilere çeşitli alanlarda sunmak olmalı. Bunun sebeplerinden bahsedecek olursak:
Kişiselleştirme arzusu
Teknolojiyi daha insani hale getirme çabası anlaşılabilir bir durum zira insanoğlu yüzyıllardır hayvanları yada cansız objeleri kişiselleştirme eğilimindedir. Yapay zekâlarda da maalesef durum bu şekilde olmaya başladı. Magic Leap’in Mica’sını göz önünde bulunduralım. Mica, göz teması kurabilen, gülümseyebilen ve hatta esneyebilen bir sanal asistan.
Magic Leap’in sözcülerinden biri Mica’yı ‘yapay zekâyı insana benzetmek için teknolojiyi ne kadar zorlayabiliriz?’ mantığıyla yaptık diyor. İyi hoş, fakat ne gerek var? Cansız objeleri kişiselleştirmek daima iyi bir düşünce olmayabiliyor. Hatta bu tür yapay zekâların şirketlere fena şekilde geri tepmesi düşündüğünüzden daha ihtimaller içindedir.
Yapay zekânın insanlaştırılmasının tehlikeleri
İnsan etkileşimlerini değiştirebilmek için otomasyon kullanan firmalar, bu teknolojilerin kendilerini sunuş biçimleri hakkında yasal sorunlarla uğraşmak zorunda kalıyorlar. Şirketlerin yapay zekâlarını insan şeklinde göstermeye çalışmalarının sebeplerini tekrardan düşünmeleri gerektiğine dair birçok ergonomik niçin var:
1. Yanlış beklentiler: Yapay zekâ yeniliği yarışında piyasa, tek görevli, sınırı olan kabiliyetlere haiz ve azca işe yarayan sanal asistanlarla doldu. Eğer bir sanal asistan kendini insan olarak tanıtıyorsa, insanların yapabildiği şeyleri de yapmalı.
Bu yüzden bir satın alan uygulamanın hizmet sınırına ulaştığında ve fazlasını yapmak istediğinde bu oldukca sinir bozucu bir hâl alabiliyor. Microsoft’un Clippy’sini hatırlayalım. Bir nesli Word kullanırken canından bezdiren sadece nadiren destek olan güya ‘sanal destek’.
2. Yapay zekâlara insani kusurları tanıtmak: Niçin büyük firmalar yapay zekâyı daha insani bir hale getirmeye çalışıyorlar? Bir insanı yazışma mevkiinde işe almak istediğinizde karşılaşacağınız problemler çoğu zaman yavaş cevaplar, yanlış bilgiler ve kafa karıştırıcı durumlar ve duygular oluyor. Yapay zekâları insanlara benzetmek yerine insani sorunlarla iyi mi başa çıkılacağını göstermek tüm insanlığın yararına olur.
Mesela kredi kartıyla ilgili bir mevzuda bankanın satın alan hizmetleri ile konuştuğunuz vakit sinirler gerilebiliyor. Müşteriler kızgınken, satın alan temsilcileri ne olursa olsun sakin kalmak zorunda oluyor ve bu da onları yoruyor. Burada yapay zekâların duygusuzluğu devreye girerse, yapay zekâ aslolan o vakit amacına ulaşmış olur.
Eğer özetleyecek olursak; yapay zekânın geliştirilme amacı insana daha çok benzemek değil, insana en iyi şekilde hizmet etmek olmalıdır.
