Geride bırakacağımız 10 yıl içinde büyük bir ilerleme kaydeden yapay zekâ teknolojisinin 2020’lerde yaratması beklenen etik problemler kritik edilmeye başlandı. Bu tartışmalar içinde, insan seviyesindeki yapay zekâlara vatandaşlık verilip verilmemesi de içeriyor.
2010’lu yıllarda yapay zekâ ve otomasyon teknolojileri büyük ilerlemeler kaydetti. Ulaşımda artan otomasyon, kişisel asistanlar ve hatta Alan Turing’in meşhur robot bilinci testini geçme iddiaları, bu ilerlemeler içinde yer aldı. Bu yenilikler, yapa zekâyı laboratuvardan çıkarıp günlük yaşamımıza soktu.
Yapay zekâ programları boyacı, sürücü, tabip asistanı ve hatta dost olurken bu faydalar, bununla beraber tehlikeleri de getirdi. Bitirmek suretiyle olduğumuz 10 yıl, sürücüsüz bir aracın ilk kez bir ölümlü kazaya karıştığı dönem oldu ve bu, sonuncu da olmayacak şeklinde görünüyor. Makine öğrenmesi ve robotik araştırmalarında yeni bir on yıla doğru giderken yapay zekânın etik programlanması ve özerkliğinin sınırları etrafındaki sorular, fikir deneyi olmaktan çıkarak zamana duyarlı bir hâle gelecek.
Makinelerin yasal statüsü tartışılıyor:
**
**
Yeni on yılda sorulacak sorulardan birisi de şu: Kapasiteleri ve zekâları insana yaklaşacak şekilde geliştikçe yapay zekâlara ne çeşit bir yasal statü verilecek? 2018 senesinde ada ülkesi Malta, bu soruyla ilgili bir münakaşa başlatmış ve ülkenin liderlerinin yapay zekâlara vatandaşlık verip vermeme mevzusunda hazırlık yapmaları gerektiği yargısına varılmıştı.
Yapay zekâların da fail olabileceği ve robot olmayan varlıklar kadar zarara niçin olabileceği düşünülürken Malta hükûmetinin siyasal danışmanlarından Francois Piccione, tedbir almamanın ‘sorumsuzluk’ olacağını düşünüyor.
Makine, insanoğlunun yapmış olduğu hataları yeniden edecek mi?
**
**
2020’li yıllarda yapay zekâlara tam vatandaşlık verilmesi beklenmezken bilhassa yapay zekâların çalışmalarından sahipleri ya da onları tasarlayan firmalar görevli olabilir. Bu mevzuda görevli olacak kişilerin hakkında yasal araştırmaların artacağı tahmin ediliyor. Bu durumda, yapay zekâlara vatandaşlık ya da vize verilmesi yerine, onlarla beraber gezi eden insanların dikkate alınması planlanıyor.
Yapay zekâ mevzusunda bir başka mühim nokta, yapay zekâ programcılarının tasarladıkları algoritmalara yönelik eleştirel yaklaşımlarının devam etmesini sağlamak olacak. Son 10 yıl, fena tasarlanmış algoritmalar ve fena analitik bakış sebebiyle ırkçılığa ve ölümlere niçin oldu. Tahminlere nazaran, yapay zekâ ölçeği büyüdükçe laboratuvarlar, dışarıdan terbiye bilimcilere ve psikologlara başvuracak. Bunun öne sürülen sebebi ise insan benzeri makinelerin, insanların yapmış olduğu aynı insanlık dışı hataları yeniden etmemesini sağlamak.
